وبلاگ حقوقی

در قسمت های قبل، پس از تعریف عده طلاق بائن، به این سوال پاسخ دادیم که مدت عده طلاق بائن چقدر است؟. سوالی که در این بخش مطرح می شود این است که شرایط عده طلاق بائن چیست؟ در پاسخ به این سوال، نفقه، مهریه و ارث را در طلاق بائن بررسی خواهیم نمود.

یکی از شرایط عده طلاق بائن، مسئله ارث است. در مورد ارث در زمان عده طلاق، باید گفت، در صورتی که در عده طلاق رجعی، یکی از طرفین، از دنیا برود، دیگری از او ارث می برد؛ اما این مسئله، بر اساس ماده 943 قانون مدنی، در طلاق بائن، وجود ندارد، یعنی طرفین، در عده طلاق بائن، از یکدیگر ارث، نخواهند برد.

از شرایط دیگری که در عده طلاق بائن، بررسی می شود، نفقه می باشد. در زمان عده طلاق رجعی، مگر در صورت نشوز زوجه، او مستحق دریافت نفقه از سوی زوج، می باشد. اما در عده فسخ نکاح و طلاق بائن، بر اساس ماده 1109 قانون مدنی، به جز در صورت بارداری زوجه، برای زوج، الزامی به پرداخت نفقه، وجود ندارد.

سومین موضوع قابل بررسی در این بخش، مهریه می باشد. در صورت وقوع طلاق، چه بائن چه رجعی، زن، مستحق دریافت تمام مهریه خواهد بود. به جز طلاق، در زمان پیش از نزدیکی که زوجه را مستحق دریافت نیمی از مهریه خواهد کرد و همچنین، طلاق خلع و مبارات که احکام خاص خود را دارد.

طلاق خلع و مبارات که یکی از انواع طلاق بائن بوده و حق رجوع را در زمان عده، از مرد سلب می کند، در اصطلاح عامیانه، طلاق توافقی، نامیده می شود. در هر دو طلاق خلع و مبارات، طلاق، با بخشیدن مالی، تحت عنوان فدیه به مرد اتفاق می افتد؛ با این تفاوت که در طلاق خلع، کراهت، از سوی زوجه بوده و در طلاق مبارات، این کراهت دو طرفه می باشد. همچنین، در طلاق خلع، مبلغ فدیه از سوی زوجه می تواند کمتر، مساوی یا بیشتر از مهریه باشد، اما در طلاق مبارات، نمی تواند بیشتر از میزان مهریه تعیین گردد.

از شرایط دیگر، در عده طلاق بائن، خواستگاری از زن می باشد. همانطور که گفته شد، ازدواج زن، در زمان عده، امکان پذیر نبوده و با شرایطی، موجب حرمت ابدی می گردد. اما در مورد خواستگاری از زن، باید گفت، اگرچه در قوانین، در مورد این موضوع، مطلبی گفته نشده، اما بر اساس احکام شرعی، خواستگاری از زنی که در عده طلاق بائن است، اگر چه به تصریح، جایز نیست، اما با اشاره، اشکال شرعی، ندارد.

مسئله بعدی، در عده طلاق بائن، محل سکنای زوجه می باشد؛ از آنجا که در زمان عده طلاق بائن، بر خلاف عده طلاق رجعی، زوج، حق رجوع به زوجه را نداشته و نفقه زن، بر عهده شوهر نمی باشد، تامین مسکن زوجه که یکی از موارد نفقه است، از تکالیف زوج، خارج بوده و زوجه نیز تکلیفی به سکونت در منزل تعیینی زوج ندارد.