وبلاگ حقوقی

یکی از موارد مهم و مورد اختلاف در ارتباط با نکاح موقت شفاهی این است که این نوع عقد ، چه آثاری به دنبال دارد ؟

 این سوال معمولا از جانب خانم هایی پرسیده می شود که با عقد موقت لفظی به زوجیت مردی در آمده اند و حال قصد دارند بدانند که آیا نکاح موقت شفاهی نیز مانند صیغه غیر شفاهی یا کتبی که ثبت شده ، آثار قانونی دارد ؟ به عبارت دیگر ، در صورتی که عقد موقت شفاهی بوده باشد ، زوجه از چه حقوق قانونی برخوردار خواهد بود ؟ یا اینکه آقایان سوال کنند که آیا نکاح موقت شفاهی آثار قانونی به دنبال داشته و چه الزاماتی از آن ناشی می شود ؟

به طور کلی ، مهم ترین اثر نکاح موقت شفاهی ، ایجاد رابطه زوجیت میان زن و شوهر است . ولی عقد موقت شفاهی و یا حتی کتبی ، به حکم قانون ، آثاری در خصوص رابطه توارث میان زوجین ایجاد نمی کند . چرا که در عقد موقت یا صیغه ، زن و شوهر از هم ارث نمی برند ؛ فلذا نکاح موقت چه لفظی و چه کتبی منعقد شده باشد ، تفاوت و اثری نخواهد داشت ، چرا که سبب ارث بردن یکی از دیگری نخواهد شد که این موضوع در مقاله ارث در عقد موقت توضیح داده شده است .

همچنین ، در عقد موقت اصولا مرد تکلیفی بابت پرداخت نفقه زوجه ندارد ؛ مگر در صورتی که زن و شوهر حین عقد موقت با هم شرط کرده باشند و یا اینکه عقد بر مبنای پرداخت نفقه به زن منعقد شده باشد . در این صورت ، واضح است که اگر صیغه به صورت غیر شفاهی یعنی کتبی و یا ثبت شده منعقد شده باشد ، زن می تواند به شرط نفقه استناد کند و اگر مرد نفقه زن را نپرداخت ، با استناد به صیغه نامه کتبی ، نفقه خود را مطالبه کند .

 این موضوع در مورد مهریه زن و اجرت المثل زن در عقد موقت نیز وجود دارد و زن با استناد به صیغه نامه می تواند اقدام به مطالبه مهریه عقد موقت نماید . به همین خاطر ، بهتر آن است که برای بهره مندی از حقوق مالی ، عقد موقت یا صیغه به صورت کتبی و نه شفاهی منعقد شده باشد . هر چند که اثبات عقد موقت صرفا با استناد به برگه صیغه نامه انجام نمی شود و اقرار خود مرد مبنی بر انعقاد صیغه شفاهی و یا حتی وجود شاهدی که عقد موقت شفاهی را تایید کند ، می تواند این امکان را به زوجه بدهد که حقوق قانونی خود را مطالبه کند .

پس به طور کلی ، باید گفت که صیغه شفاهی در همه موارد کاملا صحیح و معتبر است و آثار قانونی عقد موقت بر آن مترتب می شود ولی در صورتی که در خصوص وجود عقد موقت یا صیغه اختلافی به وجود بیاید ، از آن جهت که عقد موقت شفاهی صرفا بین طرفین بوده و شخص دیگری از آن مطلع نشده ، شخصی که می خواهد از مزایا و آثار عقد موقت شفاهی استفاده کند ، خودش باید وجود آن عقد شفاهی را ثابت کند .

به عنوان نمونه زنی که قصد دارد مهریه یا نفقه عقد موقت را مطالبه کرده و یا تقاضای الزام مرد به بذل مدت را دارد ولی با عقد موقت شفاهی یا لفظی به زوجیت وی در آمده است ، برای مطالبه حقوق قانونی خود ابتدا باید صیغه شفاهی و وجود رابطه زوجیت را برای دادگاه اثبات نماید . این موضوع ، در خصوص عقد دائم ، با معرفی تعداد شهود عقد ازدواج و ثبت آن ، موضوعیت پیدا نمی کند .

لازم به ذکر است که بر اساس قانون ، اصولا ثبت ازدواج موقت یا صیغه الزامی نیست و لذا صیغه شفاهی یا لفظی معتبر است ؛ اما در برخی از موارد ، طبق قانون شوهر مکلف است که صیغه را در دفاتر ازدواج و طلاق به ثبت رساند که این موارد عبارتند از حالتی که زن در عقد موقت باردار شده باشد و یا اینکه ضمن عقد موقت ازدواج شرط شده باشد که صیغه توسط مرد به ثبت برسد .