وبلاگ حقوقی

بر اساس قانون مدنی ، حق طلاق ، اصولا به مردان تعلق دارد . به این معنا که مرد ، هر زمان که بخواهد ، می تواند با مراجعه به دادگاه و طی تشریفات لازم ، همسر خود را طلاق بدهد . البته ، درخواست طلاق از طرف مرد ، منوط به این است که کلیه حقوق مالی زنان از جمله مهریه ، اجرت المثل ایام زندگی مشترک ، نصف اموال و دارایی مرد پس از طلاق و مواردی از این قبیل ، به زن پرداخت شده باشد .

در هر حال ، امروزه ، بر خلاف گذشته ، شرایط طلاق از طرف مرد ، آن است که مرد ، ابتدا به دادگاه ، دادخواست طلاق داده و صرفا پس از اینکه دادگاه ، به موضوع رسیدگی کرده و تکلیف حقوق مالی همسر را مشخص کرد ، اجازه طلاق دادن را صادر کرده و مرد ، با در اختیار داشتن گواهی عدم سازش و تادیه حقوق مالی زن ، در دفترخانه ، اقدام به ثبت طلاق نماید .

اما سوال ، این است که مدارک لازم برای درخواست طلاق از طرف مرد چیست ؟ در پاسخ به این سوال ، باید گفت که اسناد و اطلاعات یا مدارک لازم برای درخواست طلاق از طرف مرد ، تا حد زیادی ، مشابه مدارک لازم برای درخواست طلاق از طرف زن است ؛ در این قسمت ، به بررسی این مدارک می پردازیم.

ارائه شناسنامه و کارت ملی زوج و نیز عقدنامه ازدواج یا رونوشت آن ، از جمله مهم ترین مدارک لازم برای درخواست طلاق از طرف مرد می باشد و جزء مهم ترین اسناد و منضمات دادخواست طلاق از طرف مرد محسوب می شوند .

در صورتی که وکیل دادگستری ، به وکالت از مرد درخواست طلاق نموده باشد ، وکالتنامه وکیل نیز باید ضمیمه دادخواست طلاق از طرف مرد شود .

با توجه به اجباری شدن مشاوره های قبل از طلاق ، در صورتی که درخواست طلاق از سوی مرد باشد ، زوجین می بایست جلسات مشاوره را طی کرده و گواهی مربوط به آن را به عنوان یکی از اسناد و مدارک لازم برای درخواست طلاق ، ضمیمه دادخواست خود نمایند .

همچنین ، در صورتی که در طلاق از طرف مرد ، زوجه ، مدعی دوشیزه بودن باشد ، می بایست گواهی پزشکی قانونی را ارائه نماید و در غیر این صورت ، ارائه گواهی عدم بارداری زوجه ، در مرحله اجرایی شدن حکم طلاق یا ثبت آن در محضر ، جزء مدارک الزامی است .

در صورتی که درخواست طلاق از طرف مرد ارائه شده باشد ، اصولا مرد ، نیازی به آوردن دلیل موجهی برای طلاق دادن همسر خود ندارد و به این لحاظ ، نیازی به ارائه اسناد ، اطلاعات و مدارک خاصی برای اثبات داشتن حق طلاق نیست ؛ تنها مطلب مهمی که وجود دارد ، آن است که شوهر ، باید حقوق مالی زن را پرداخته و یا اینکه ترتیب پرداخت آن را مشخص نموده باشد تا بتواند اقدام به ثبت طلاق در محضر نماید ؛ مگر اینکه با آوردن اسناد و مدارکی ، قصد داشته باشد حقوق مالی زن را کاهش دهد ؛ مثلا اثبات عدم تمکین زن برای محرومیت وی از تنصیف دارایی مرد .

قانون مدنی ایران ، حق طلاق را به مردان داده است . اما این ، بدان معنا نیست که زنان ، در هیچ صورتی نمی توانند درخواست طلاق کنند . بلکه در قانون ، مواردی پیش بینی شده است که بر اساس آن ، زنان نیز می توانند دادخواست طلاق بدهند و در صورتی که دادگاه ، شرایط طلاق از طرف زن را احراز نماید ، حکم طلاق صادر می کند و زنان ، با در اختیار داشتن حکم طلاق ، می توانند به دفترخانه مراجعه نموده و اقدام به ثبت طلاق نمایند .

قبل از اینکه اسناد و اطلاعات مورد نیاز و مدارک لازم برای درخواست طلاق از طرف زن را توضیح دهیم ، بهتر است مقداری در مورد طلاق از طرف زن ، توضیح دهیم . طلاق از طرف زن ، در مواردی امکان پذیر است که زن ، حق طلاق داشته باشد و ضمن عقد ازدواج ، شرط شده باشد که زن ، می تواند به وکالت از همسر ، مراحل طلاق از طرف زن را طی کرده و به اصطلاح ، خود را مطلقه نماید .

علاوه بر این ، در صورتی که زن ، به عللی دچار عسر و حرج شده باشد ، می تواند به استناد آن ، تقاضای طلاق نماید . شروط ضمن عقد ذکر شده در سند ازدواج ، شامل عدم پرداخت نفقه ، غیبت مرد ، اعتیاد و مواردی از این قبیل نیز ، به زن این حق را می دهد که از طریق قانونی ، درخواست طلاق کند و در صورت احراز موارد مذکور توسط دادگاه ، حکم طلاق صادر می شود .

اما در پاسخ به این سوال که مدارک لازم برای درخواست طلاق از طرف زن چیست و چه اسناد و اطلاعاتی باید ضمیمه دادخواست شوند ، باید گفت که در هر یک از موارد ذکر شده ، زن ، می بایست مدارکی که اثبات کننده حق طلاق وی هستند را به عنوان دلایل و منضمات دادخواست طلاق ، به دادگاه ارائه نماید تا دادگاه ، با ملاحظه و استناد به آنها ، بتواند به درخواست زن ، رسیدگی نموده و حکم صادر نماید .

به عنوان نمونه ، در صورتی که مرد ، دچار اعتیاد شده ، به لحاظ روحی و روانی تعادل نداشته یا زن را کتک زده است و زوجه ، دچار عسر و حرج شده است ، با ارائه مدارک لازم از پزشکی قانونی ، می توان این موضوع را در دادگاه ثابت کرد . در مواردی هم که زن ، حق طلاق را ضمن عقد ازدواج دریافت کرده است ، می تواند به استناد سند ازدواج ، تقاضای طلاق نماید .

نکته مهمی که در خصوص مدارک لازم برای درخواست طلاق وجود دارد ، این است که اسناد و اطلاعات مورد نیاز ، حتما باید در قسمت دلایل و منضمات دادخواست ، قید شوند و برای ملاحظه دادگاه ، ضمیمه دادخواست طلاق شوند . علاوه بر مدارک لازم برای درخواست طلاق زنان که در اثبات حق طلاق موثر هستند ، مدارک زیر نیز می بایست ارائه و پیوست دادخواست طلاق شوند :

شناسنامه و کارت ملی زوجه ؛

عقدنامه یا سند ازدواج ؛ البته در صورتی که سند ازدواج گم شده یا در دسترس نباشد ، می توان با گرفتن رونوشت سند ازدواج برای طلاق ، اقدام نمود .

در صورتی که درخواست طلاق از طرف زن ، با مشارکت وکیل دادگستری انجام شود ، وکالتنامه وکیل ، باید ضمیمه دادخواست شود تا دادگاه ، به دادخواست رسیدگی کند .

ارائه نتایج مشاوره های قبل از طلاق نیز ، از دیگر اسناد و اطلاعات مورد نیاز برای درخواست طلاق بوده و جزء اسناد و منضمات دادخواست طلاق محسوب می شود . در حال حاضر ، انجام مشاوره های قبل از طلاق ، الزامی و اجباری است .

در صورتی که حکم طلاق ، توسط دادگاه صادر شود ، گواهی عدم بارداری زوجه نیز درخواست می شود که البته ، ارائه گواهی عدم بارداری ، جزو مدارک لازم برای درخواست طلاق توسط زن نیست و لزومی به ارائه آن در اسناد و منضمات داخواست طلاق از طرف زن نمی باشد ؛ اما برای ثبت طلاق در محضر لازم است . در هر حال ، باردار بودن زن ، مانع طلاق از طرف زن محسوب نمی شود .

در صورتی که زوجه ، مدعی باشد که دوشیزه یا باکره است ، گواهی پزشکی قانونی مبنی بر این موضوع ، یکی از مدارک لازم برای صدور حکم طلاق محسوب می شود . در واقع ، به دلیل اینکه طلاق دختران دوشیزه از نوع طلاق بائن بوده و مهریه زن نصف می شود ، نیاز به ارائه گواهی پزشکی قانونی می باشد ؛ ولی نیازی نیست که از ابتدا ، این گواهی را ضمیمه دادخواست طلاق کرد ؛ بلکه دادگاه پس از بررسی به پرونده ، قاضی برگه معرفی نامه به پزشکی قانونی صادر می کند تا این آزمایش انجام شود .

در سیستم حقوقی ایران از زمان قانون گذاری مجلس شورای ملی و زمان تصویب قانون مدنی به تبعیت از مقررات شرع حق طلاق زن در انحصار مرد بوده و اصولاً زن حق طلاق ندارد مگر اینکه دلایل توجیهی خاصی به تشخیص قاضی و یا شرط ضمن عقد و یا وکالت در طلاق به نفع زوجه وجود داشته باشد. در تعبیر عامیانه به وکالت طلاقی که در سند جداگانه یا سند ازدواج به زوجه داده میشود، حق طلاق هم گفته میشود.دارنده حق طلاق (زوجه) می تواند با انتخاب یک وکیل دادگستری برای طلاق توافقی و مراجعه به دادگاه خانواده حق طلاق خود را بدون نیاز به حضور شوهر اعمال نماید.بهترین راه اعمال وکالت زوجه در طلاق، روش طلاق توافقی است.

وکالت در طلاق یا حق طلاق چیست ؟

قبل از آنکه به توضیحاتی در مورد حق وکالت در طلاق یا همان مفهوم اصطلاحی حق طلاق بپردازیم تذکر این نکته لازم است که براساس شرع و قانون ما حق طلاق به مردان اختصاص دارد . به این معنا که یک مرد می تواند با ادای دیون خود به زن و پرداخت مهریه و حقوق قانونی او بدون داشتن عذر موجه و حتی بدون رضایت همسرش او را طلاق دهد .
اما زنان تنها به موجب معاذیری که قانون آن ها را برای طلاق موجه می داند ، می توانند درخواست طلاق کنند . برای آنکه این تبعیض کمی تعدیل شود ، گاهی زن و شوهر با یکدیگر به توافق می رسند که این حق برای هر دوی آن ها به رسمیت شناخته شود . در واقع مرد می پذیرد که به همسر خود برای طلاق وکالت دهد .
در پاسخ  به اینکه وکالت در طلاق یا حق طلاق چیست ؟ باید گفت که : وکالت در طلاق یا حق طلاق بدین معناست که مرد می تواند به همسر خود وکالت دهد که از جانب او در دادگاه حضور پیدا کرده و با عنوان وکیل مرد از او طلاق بگیرد . در این طلاق زن حتما باید یک وکیل دادگستری انتخاب نمایید . 
در واقع زن با داشتن وکالت در طلاق می تواند در هر زمان و تحت هر شرایطی خود را به هر نوع طلاقی که بخواهد مطلقه کند و زوجه ( زن ) می تواند مهریه خود را بگیرد و یا ببخشد .